Tanım: Tüm fonksiyonların çalıştığı, bilincin açık olduğu bir konumda; kesinlikle uyku hali olmadan; istekle elde edilen bir konsantrasyondur.
Hipnoz insanlarda telkinle yaratılabilen yapay bir uykudur. Bu terim yunanca uyku anlamına gelen ‘’ hypnos’’ kökünden türetilmiştir. Hipnozun kökeni çok eski devirlere dek uzanmasına karşın , bu olgu bilim ve teknolojinin büyük aşamalar katettiği zamanımızda bile tam anlamıyla açıklığa kavuşturulamamış ve üzerinde hala tartışmaların yapıldığı ilginç bir konu olma durumunu korumuştur.

Fakat bazı durumlarda , özellikle tıp biliminde psikolojik ve psikosomatik hastalıkların iyileştirilmesinde , etkin bir yöntem olarak kabul edildiği ve önerildiği de bir gerçektir. Hipnoz bugün için ileri devletlerde Örneğin Birleşik Amerika’da yeniden gündeme gelmiş medikal araştırmalar ve klinik bulgularda giderek önem kazanmaya ve bilimde ayrı bir disiplin olarak yerini almaya başlamıştır. Hekimler ,psikologlar ve diş hekimleri, hipnozla yakından ilgili bulundukları halde , günümüzde bu konuya verilen önem ve anlayış hala yetersizdir. Ve çalışmalar gösteriden öte gitmemektedir.
Hipnotizma , yine uzun yıllar unutuldu ve günümüzde bilimsel bir yöntem olarak yeniden üzerinde durulmaya başlandı. Ne yazık ki hala o devirlerin olumsuz ve kuşkulu izlerini sürdüren ve bunu bir türlü benimseyemeyen hekim ya da hasta olsun pek çok kimseler hipnoz ve bunu harika sonuçlarını anlayamamışlar ve değerlendirememişlerdir. Çok iyi bilinen bir gerçek de şudur ki, günümüzde hastalıkların büyük bir kısmını psikolojik ve psikosomatik rahatsızlıklar oluşturmaktadır.
Bugün için pek çok hastalıkların nedeni bilinmemektedir. İşte , hipnoz tekniğinin bilgili ve tecrübeli ellerde kullanılmasıyla bu gibi sorunlar kolayca çözümlenebilecek , hastalar da kişilik ve sağlıklarına kolayca kavuşabileceklerdir.

Tarihçe : Başlıca iki döneme ayrılır
A) Mesmerden önce
B) Mesmerden sonra
- Magnetizma animal, 1765
- Hipnozla ilk ekstraksiyon(diş çekimi), 1837
- Hipnozun İngiltere'de yasallaşması, 1955
- A.B.D. inde yasallaşması, 1958
- A.B.D. Şov amaçlı kullanımın yasaklanması, 1961
İletişim kurulabilen, hipnoza inanan ve uygulayıcıya güvenen kişilere hipnoz uygulanabilir.İstemeyen, inanmayan ve iletişim kurulamayan (mental retardasyon gösteren, amnesia olan) olgularda hipnoz uygulanamaz.İleri derecede depresiflerde, şizofrenili hastalarda uygulanması sakıncalıdır.
Hipnoz Uyku mudur?
Hipnoz çoğunlukla uyku haliyle karıştırılıp seans esnasında kendinden geçme, bilinç kaybı olarak düşünülmektedir. Oysa ki Bilinçli Hipnoz tam tersine bilincin ve kontrolün kişinin istemi doğrultusunda maksimum düzeylere ulaşması halidir.
Hipnozun Etki Dereceleri
Hastaların %5’i hipnozu hafif düzeyde,%60-65 i orta düzeyde,%20 si derin düzeyde,%10-15 i çok derin düzeyde algılar.
Hipnozun Kullanım Alanları
Medikal amaçlı
Hukuki amaçlı
Eğitim amaçlı
Sportif amaçlı
Güzel sanatlarda
Medikal Kullanımı:
Diş Hekimliği
Jinekoloji
Çocuk hastalıkları
Psikiyatri
Cerrahi
Hipnodental Tedavi Endikasyonları:
a) Hastanın sakinleşmesi ve korkuların giderilmesinde
b) Ortodontik ve protetik aparelere alıştırılmasında
c) uzun süreli çalışmalar sırasında yorgunluğun giderilmesinde
d) TME disfonksiyonlarının giderilmesinde
e) Fasiyal paraliz, trigeminus nevraljisi tedavisinde
f) Ağrıya toleransın arttırılmasında
Operatif Endikasyonlar:
a) Anestezi ve analjezi sağlanmasında
b) Bulantı refleksinin kontrolünde
c) Tükrük akışı ve kanamanın kontrolünde
d) Alerjinin kontrolünde
Hipnoz Teknikleri
A) Direkt Hipnoz
- Gözle tespit, sözle telkin
B) Endirekt Hipnoz
- Uzaktan verilen komutlarla, sözle telkin
Hasta Kabulü:
A) Anamnez
- İletişim kurulabilir mi?
- Hipnozun tedavi alanında mı?
- Kişi sorununu çözmek istiyor mu?
B) Pre-hipnotik hazırlık
- Mayalama(Dr. Öztürk)
- Okuyarak-konuşarak
- Onam
C) Tedavi
Etik Ve Yasa
1979’da hazırlanan HİPNOZ ETİĞİ , Ağustos 1980’de tüm ISH üyeleri oyları ile kabul edilmiştir.Bu bildirge uyarınca:-Doktor, Diş Hekimi ve Klinik Psikologlar tarafından uygulanabilir.
-Her ISH üyesi hipnozun klinik veya bilimsel kullanımında kendi uzmanlık alanının sınırlarını aşmamalıdır.
- Hipnoz bir tür eğlence aracı olarak kullanılamaz.
- ISH üyeleri hipnozun lay-hipnotistlerin (sahne hipnozcularının) uygulamasını destekleyemez.
- ISH üyeleri hipnoz tekniklerini bu tür kişilere öğretemezler.
Çeşitli ülkelerde yasal düzenlemeler yapılmış olup doktor, diş hekimi ve klinik psikologların dışında uygulamalar yasaklanmıştır.
A.B.D’de eyaletlere göre farklı cezalar uygulanmaktadır:10bin -200bin dolar arası para cezaları verilip ayrıca 10 gün- 5 yıl arası değişen hapis cezaları verilmektedir.